تكتونيك
صفحه اي – خطرات
(1)
آزمايشگاه
اهداف:
آناليز صداهاي
حاصل از زلزله
تشخيص صداهاي موارد
مختلف
لغات:
صداي
شكستن
صداي سقوط
زلزله ها
خطرات
غرش
صدا
آتشفشان
مواد:
زنگ، شيشه، چوب، كنده و
ديگر موادي كه در هنگام سقوط صدا توليد ميكنند.
موضوع:
تخريب زلزله به عوامل
زيادي بستگي دارد. علاوه بر مقدار انرژي آزاد شده از شكستگي گسل اوليه،
عمق محلي كه زلزله از آنجا شروع ميشود. (كانون)، فاصله يك ساختار از
كانون سطحي، شرايط زمين شناسي محلي و طراحي ساختمانها همگي مقدار خسارت
را در هر محل تحت تأثير قرار ميدهند.
انرژي آزاد شده زلزله،
از زمين به صورت امواج لرزهاي عبور ميكنند.
امواج لرزهاي با سرعت هاي متفاوت از زمين عبور ميكند. سرعت آنها به
مواد تشكيل دهنده مسير حركت و به همان نسبت به نحوه انتقال آنها وابسته
است. امواج لرزه اي موجب نوسان و گاهي حركات شديد سطح زمين ميشوند.
بيشتر اين امواج نوفههايي
را توليد ميكنند چرا كه فركانس آنها براي اينكه ما آنها را بشنويم، به اندازه كافي بلند است. علاوه بر اين بعضي حيوانات ميتوانند ساير
لرزشها و ارتعاشهايي كه انسان قادر به شنيدن آنها نيست را بشنوند.
در هنگام زلزله، نوفههايي نيز در اثر سقوط اجسام و خرابي آنها توليد
ميشود.
روش:
1 – براي كلاس توضيح دهيد
كه آنها در مدت چند هفته گذشته درباره زلزله و آتشفشان بحث كردهاند و
حالا زمان آن است كه درباره خطرات همراه با زلزله بحث كنند.
2 – به دانش آموزان
يادآوري كنيد كه زلزله و آتشفشان حوادث طبيعي هستند اين آزمايش تلاش
ميكند كه به دانش آموزي تفكري را درباره شدت يك زلزله و خطراتي كه ممكن
است در يك بلاي طبيعي بروز كنند را بدهد.
3 – توضيح دهيد كه زمين
در اثر عبور امواج لرزهاي از داخل آن ميلرزد. و توضيح دهيد كه مردم مي
توانند اين صداها را بشنوند. همين طور صداهاي ديگري حاصل از افتادن يا
شكستن اجسام مختلف در هنگام زلزله توليد ميشوند. خاطر نشان كنيد كه دانش
آموزان بايد قادر به تصور صداهايي باشند كه در اثر افتادن يا شكستن اجسام
توليد ميشوند. و يادآوري كنيد كه اغلب اوقات زلزله موجب قطع برق خواهد
شد و در تاريكي استفاده از يكي از حس ها، حس شنوايي بسيار مهم است.
4 –
به دانش آموزان بگوييد كه هنگام خطر چشم هايشان را ببندند و سرشان را
حفاظت كنند.
صداهاي مختلفي را ايجاد كنيد و حدس بزنيد كه اين صداها از افتادن يا
شكستن چه چيزهايي
ممكن است توليد شوند و در مورد عكسالعمل كلاس در برابر هر صدايي بحث
كنيد.
5 – موقعيت هاي مختلف كه
دانش آموزان در مدرسه در هنگام زلزله ممكن است در آن قرار بگيرند را
توصيف كنيد و از دانش آموزان بپرسيد كه در هر يك از اين مواقع چه اقدامي
بايد بكنند. براي مثال وقتي در كلاس صداي غرش شنيده شود، و شيشه هاي
پنجره شروع به شكستن كنند. چه كار بايد انجام دهند؟ علايم فوق نشان دهنده
يك زلزله خيلي شديد است در اين طور مواقع دانش آموزان بايد از شيشه ها
دور شده و به زير ميزها بروند. البته اين تنها جواب سوال فوق نيست. منطق
و استدلال براي حفظ سلامتي در زلزله بايد با ارزيابي موقعيت باشد. اگر
طرحي
مختص مدرسه خودتان در هنگام زلزله داريد، درباره آن با دانش آموزان بحث
كنيد. در هنگام زلزله اگر دانش آموزان دچار اين احساس شدند كه ندانند چه
بكنند سعي كنيد ترس آنها را كم كنيد، اگر شما درجايي زندگي ميكنيد كه
خطر زلزله ندارد. بيشتر اين احتياط ها در موقعيتهاي بلاياي ديگر با ارزش
خواهند بود. يك انجمن سيار هست كه بچه ها در آن ايالت هايي را كه در آنها
خطر زلزله است را بازديد ميكنند.
