دانشآموزان لغاتي كه چرخه آب را تشريح ميكند ياد ميگيرند.
اهداف:
ارزيابي
اجزاي چرخه آب
كشف و
بررسي جزء به جزء چرخه آب
لغات:
تبخير
آب
زيرزميني
رسوب
آب سطحي
چرخه آب
مواد:
كاربرگ
ماژيك
پيش زمينه:
دانشآموزان كلاس ششم بايد با ساز و كار چرخه آب آشنا باشند – آنها ممكن
نيست كه اهميت آب براي زندگي را بفهمند. در زير دلايلی از اهميت آب براي
زندگي آمده است:
1- آب
مايعي است كه بين يك رنج و ميخ درجه حرارت كه 100 درجه سانتيگراد
ميباشد بين انجماد و تبخير باقي ميماند.
2- آب
گرماي ويژه بالايي دارد كه به اين معني است كه ميتواند گرما و زيادي را
جذب كند يا از دست بدهد بدون اينكه درجه حرارت تغيير كند. اين مسئله براي
نگه داشتن و يكسان نگه داشتن گرماي بدن پستانداران، مثل خودمان خيلي مهم
است.
3- آب
گرماي پنهان تبخير بالايي دارد. به اين علت، آب به كندي از استخرها و
درياچهها بخار ميشود يعني جاهائيكه اشكال زندگي زيادي به آنها وابسته
هستند.
4- آب
در حالت جامد كم چگالتر از مايع ميباشد، بنابراين يخ غرق شده شناور
ميشود. اين خصوصيت اجازه زندگي در نواحي قطبي، نیمه قطبي، جائيكه يخ
شناور ميشود و اجازه زندگي موجودات زنده در زير آب را ميدهد وا ميدهد.
اگر يخ سنگين تر از آب بود. غرق ميشد و يخ بيشتري در بالاي آن تشكيل
ميشد. در نتيجه همه زندگي آب در يخ به دام ميافتد زمانيكه آنقدر سرد
ميشود كه آب يخ ميبندد.
5- آب
يك حلال قابل ملاحظه نه تنها براي دلايل اشاره شده در بالا بلكه براي
گازهايي نظير اكسيژن و دي اكسيد كربن ميباشد. اكسيژن بايد در فاز آبي
سلولهاي زنده به منظور استفاده در اكسيداسيون غذايي قابل حل باشد. در
همان زمان گازهاي ديگر، دي اكسيد كربن، بايد براي خارج شدن از سلول قابل
حمل باشد تا از ششها خارج شود.
6- آب
داراي كشش سطحي است. مولكولهاي آب روي سطح يك حوضچه آرام و ساكن تمايل
به كشيده شدن به داخل آب دارند به اين منظور كه سطح مايع سخت ميباشد.
اين سختي كشش سطحي ناميده ميشود. اين حالت ميتواند يك سني كوچك مثل
سوزن خياطي را نگه دارد. اين پوست روي آب ميتواند حشرات در حال پرواز به
دام بياندازد بطوريكه ديگر قادر به پرواز نباشند.
7- آب ويسكوزيته يا غلظت دارد. يك شخص ميتواند اثرات ويسكوزيته آب را در
طول يك رود يا
روخانه را با حواشي يكسان ببيند. آب در طول حواشي رودخانه آرام ميباشد
هنگاميكه جريان
در مركز شديد و تند ميباشد. اين مقاومت بين لايهها ويسكوزيته يا غلظت
ناميده ميشود اين
خصوصيت به ماهيهاي كوچك براي زندگي كردن نزديك ساحل را ميدهد زمانيكه
ماهيهاي
بزرگتر توانائي شنا كردن در جريانات قوي را دارند. غلظت همچنين مسئول
تشكيل گرداب، ايجاد
آشفتگي كه منجر به مخلوط كردن خوب هوا در آب و پراكندگي يكنواخت بيشتر
ميكروارگانيسمها ميشود.
روش:
1- چرخه
آب ميتواند خيلي ساده باشد اما هرچقدر مفهوم آن براي دانشآموزان بيشتر
مصرف ميشود آنها بيشتر با چرخه آب آشنا ميشوند. حركت آب چيزي بيشتر از
تبخير و رسوب را شامل ميشود. بخش هاي اصل چرخه آب را همانطور كه در
دياگرام زير تشريح شده را مرور كنيد.
تبخير:
تغيير از مايع به بخار آب تراكم: تغيير از بخار به مايع رسوب: اشكال بخار
آب كه به اندازه كافي سنگين هستند كه به صورت برف، باران، تگرگ، برفابه و
مه روي زمين ميريزند.
تراوش
يا نفوذ: فرايندي كه آب به درون خاك نفوذ ميكند. سطح ايتابي: سطحي كه
زير آن در زمين آب اشباع ميباشد. درياچه: مجمعي از آب كه بزرگتر از يك
آبگير ميباشد و در بعضي قسمتهايي آنقدر عميق است كه براي گياهان
ريشهدار مفيد ميباشد. رودخانه: يك رود طبيعي آب كه بزرگتر از يك مرداب
ميباشد و به داخل اقيانوس، درياچه يا رودخانه ديگر ميريزد. اقيانوس:
حجمهاي آب شور كه
سطح زمين را در بر گرفته است. آب زيرزميني: آبي كه
در زير سطح زمين يافت ميشود. رواناب: آبي كه روي سطح زمين جاري ميشود
يا از طريق زمين به رودها، رودخانه، درياچهها و اقيانوس جاري ميشود.
تعرق: تبخير آب از برگهاي گياهان.
2- از
كاربرگ استفاده كنيد و از دانشآموزان بخواهيد كه تعدادي از اجزا را
بكشند تا آن را قابل فهم بسازند. شما ممكن است از آنها بخواهيد كه يك
پاراگراف راجع به چرخه اب با استفاده از اطلاعات كاربرگ بنويسند.
3 شعری
درباره آب پیدا کرده و آموزش دهید. شعر بر پايه كلمات كليدي چرخه آب
ميباشد. از آنها بخواهيد كه از خود شعر بگيرند.
يك شعر
تركيبي از نظم است، از قافيه براي ابيات يك موضوع در يك سبك هنري استفاده
ميكند. شعر آنها ميتواند قافيه داشته باشد.
شما
همچنين ممكن است از آنها بخواهيد كه يك پنج مصراعي خلق كنند. يك پنج
مصراعي يك نوع شعر منظم پنج خطي ميباشد كه قافيه خطوط اول و دوم با خط
پنجم برابر ميباشد.
شما
ممكن است دانشآموزان را جفت كنيد، يكي داراي استعداد هنري و نفر ديگر
نويسنده.
