چرخه آّب-اقيانوس ها  (7)  

                                                      آزمايش

اهداف:

كشف تاثير حركت كو رويولي  

آزمايش كردن در مورد حركت آب اقيانوس ها

لغات:

همرفتي

 كوريولي   

 توپو گرافي

  باد

مواد:

 كاغذ آزمايشگاه  

 بشر       

 بشقآب داغ   

 آب شور داغ و خنك 

 رنگ خوراكي

 سوزن يا سنجاق

 كاغذ مقوايي

زمينه:

 كار اين آزمايشگاه روي حركت آب اقيانوسها متمركز شده است چيزي كه اصول بسيار پيچيده اي برا توضيح دادن و فهميدن دارد. اگر چه باد ،حركت موضعي زمين ، تفاوت بين  آبهاي گرم وسرد ،مهمترين فاكتورهايي هستند كه مسير جريانهاي اقيانوسي را نشان مي دهند اما موضع نگاري ودرجه شـــوري هم ، در اين مورد نقش ايفا مي كنند . اما در اين آزمايشگاه فقط به دو عامل مي پردازيم : حركت زمين و تـــــفاوت موجود بين آب گرم وسرد تفاوت آب گرم وسرد باعث ايجاد حركت مي شود . آب گرم بالا مي رود و هنگامي كه سرد شد، سنگين تر شده به پائين برمي گردد، به اين حركت كانون همرفتي مي گويند به خصوص در مناطق قطبي. اين آب سرد در مسير ته اقيانوس جريان دارد تا زماني كه فرصتي براي بالا رفتن پيدا كند ، و زمان ايكه اين فرصت به دست مي آيد ، به آن همرفتي فوراني مي گويند . دلايل زيادي براي بالا رفتن آب وجود دارد . براي دانش آموزان توضيح دهيد كه اختلاف دما سبب جريان وحركت مي شود . حركت كورويولي كه با چرخش زمين پديد مي آيد، باعث ايجاد حركتي در اقيانوس ها مي شود . در نيمكره شمالي ذرات آب به سمت راست و در نيمكره جنوبي به سمت چپ حركت مي كنند اين آزمايشگاه فقط براي درك مفاهيم در نظر گرفته شده بود ، نه براي ياد گرفتن مكانيسم پيچيده اي كه وجود دارد.

روش کار:

تمرين 1- براي تكميل  اثبات خود ، از آبهاي گرم و سرد ي كه در كاغذهاي آزمايشگاهي نشان داده شده اند

استفاده كنيد بگذاري دانش آموزان آنچه را كه در آزمايشگاه اتفاق مي افتد به صورت دستي ثبت كنند. خاطر نشان كنيد كه عوامل زيادي وجود دارند كه روي حركت  تاثير مي گذارد جريان همرفتي  يكي از اين عوامل مي باشد .

 

تمرين 2-     1- پايه متولي را در بالاي ميز بگذاريد .

                  2- در وسط اين پايه يك تكه كاغذ رسم محكم قرا دهيد.

                  3-سوزن يا سنجاق را خيلي محكم در مركز كاغذ رسم جا بزنيد.                            (بطوريكه سر سوزن بيرون نيايد) 

                         4- قطره چكان را با آب پر كنيد .

1-    بالاي سوزن را به طرف پايين چرخانده بطوريكه سر سوزن به سمت ميز باشد، و مثـــل يك فرفره آن را بچرخانيد.

2-    وقتي كه كاغذ رسم مي چرخد ، نفر دوم ، يك تا سه قطره از آب را تا آنجاكه كه ممكن است نزديك به سوزن ، بريزد .

از دانش آموزان بخواهيد جهت چرخش را تغيير داده و نتايجي را ثبت كنند. اين ثآبت مي كند كه يك كره متحرك ذرات را به حركت در مي آورد اين همان چيز كه در زمين اتفاق مي افتد.