دانش آموزان از كاربرگ براي جستجوي حلال و حل شونده استفاده مي كنند.
اهداف:
مقايسه آب شور وشيرين
تفكيك حلال و حل شونده
لغات:
تميز
كثيف
محلول (حل شده )
شيرين
شور
رسوب
محلول
حلال
مواد:
ظرف دهانه گشاد
آب
داغ
قالب يخ
كاربرگ
زمينه:
آب يك حلال جهاني است به اين معني كه مي تواند با ساختار مولكولي اش
بسياري از مواد ديگر را در خود حل كند. علت شوري آب به اين خاطر است كه
بسياري از تركيبات متفاوتي كه از روي سطح زمين شسته مي شوند در آب حل شده
و جزيي از آب مي شوند. در قرون اوليه چرخه آب ، تنها آب شيرين را تبخير
مي كرد و آنچه از اين تبخير باقي مي ماند نمك است اصطلاح «محلول» به معني
سسيستمي است كه در آن يك يا دو ماده به طور يكسان و يكنواخت با يكديگر
مخلوط يا در ماده اي ديگر حل مي شود . يك محلول دو جزء دارد: يك حلال و
يك حل شونده . حل شونده مادّه اي ست كه حل مي شود. حلال ماده اي است كه
كارحل شدن را انجام ميدهد. يك حلال بعلاوه يك حل شونده يك محلول بدست مي
دهد.آب يك حلال جهاني است به عبارت ديگر بسياري از مواد ديگر مي توانند
در آب حل شوند. آب دريا نمونه خوبي است، شامل تعداد زيادي يون هاي محلول
مانند سديم ، كلر، برم ، كلسيم، كربن…
است. آب دريا در آبتدا شيرين است اما هنگامي كه باران مي بارد اين آب
باعث فرسايش زمين مي شود، كاني ها قسمتي از آب مي شود و سپس اين كاني ها
جزء و قسمتي از آب دريا مي شوند. آب شور نه آلوده و نه كثيف است، بلكه
محلولي تميز است مگر اينكه توسط بشر يا طبيعت آلوده شود.
روش
کار:
يكبار ديگر اصطلاحات حلال، حل شونده و محلول را مرور كنيد تا مطمئن شويد
كه دانش آموزان مي
دانند:
محلول=حلال+حل شونده
2-شما
مي توانيد آب جوش و نمك را در يك ظرف شيشه اي بريزيد و سپس در ظرف را روي
آن قرار دهيد. مطمئن شويد كه اين ظرف تحمل آب جوش را دارد. ببينيد چه
اتفاقي روي مي دهد. بخار موجب مي شود آب شيرين شروع به چكه كردن كند. اگر
هوا گرم باشد مي توانيد يك تكه يخ را در ظرف بگذاريد و آن را در محل
گرمي قرار دهيد. دانش آموزان مي توانند مشاهده كنند كه آب از حالت جامد
تبديل به مايع و سپس گاز مي شود . قطره هاي آب روي درِ ظرف شكل مي گيرند،
‹ تبديل گاز به مايع› ميعان . سپس در ظرف را برداشته و بخار را آزاد كنيد
. به كجا مي روند ؟ همچنين به نظر مي رسد كه بخارها نا پديد شده اند ، و
در واقع در اتمسفر حالت گازي دارد. شما ثآبت كرده ايد كه بخار آب جزيي از
اتمسفر است اما نمك باقي مي ماند.
3-
پاسخ ها به شرح زير است:
1-نمك + آب= آب دريا
2-
پرتقال+ آب = آب پرتقال
3-
سيب + آب = آب سيب
4-
چرك + آب = آب كثيف
