چرخه آب – آب و هوا  (6)  

 آزمايش

دانش آموزان طبقه بندي مصور ابرها را مي سازد.

 

اهداف:

بررسي جاهاييكه آب و هوا در جو اتفاق مي‌افتد.

پيش بيني الگوهاي آب و هوايي با نگاه كردن به ابرها

لغات:

            آلتو

            سيروس

            كومولوس

            نيمبوس

            استراتوس

   يونوسفر

            مزوسفر

            لاية زون

            استراتوسفر

            تروپوسفر

مواد:

     جداول  انواع ابر

     اينترنت

 

پيش زمينه:

 جو، پوشش گازي ست كه به دور يك سياره يا ماهواره‌ ي بزرگ وجود دارد. اغلب

سيارات منظومة شمسي ما انواعي از جو را دارند. جو كرة زمين تركيبي از گازها

است. گازهاي سنگين تر تمايل دارد كه در لايه هاي پاييني قرار گيرند و گازهاي

سبك تر مانند هيدروژن و هليم به سمت بخش بالايي جو مي‌روند. جو مي تواند به

لايه هاي زير تقسيم شود:تروپوسفر(بسته به موقعيت كرة زمين ازصفر تا 8 تا  6/17

كيلومتر، در اين لايه دما با افزايش ارتفاع كاهش مي‌يابد، گاز اصلي نيتروژن است،

بخار آب نيز وجود دارد)،استراتوسفر (6/17 تا 48 كيلومتر، دماي ثابت، آب و هواي

ثابت)،لاية اوزون (با ضخامت 32 كيلومتر، اوزون بوسيله پديده‌هاي فتوشيميايي

بوجود آمده، پرتو ماوراء بنفش خورشيد باعث تبديل اكسيژن O₂ به اكسيژن O₃

مي‌شود)، مزوسفر (44 تا 88 كيلومتر، دما كاهش مي يابد). يونوسفر (88 تا 200

كيلومتر، دما افزايش مي‌يابد. تشعشع موج كوتاه تعداد زيادي يونهاي باردار و الكترونهاي آزاد را بوجود مي آورد كه رساناهاي الكتريكي خوبي هستند)ابرها، با تركيب با باد و اختلاف فشار، نشانگرهاي مفيدي از تغييرات آب و هوا هستند، هرچه به ارتفاع بيشتري از تروپوسفر برويد، بخار آن كاهش يافته و ابرهاي مرتفع تر نسبتاً نازك مي‌شوند، هرچند، لايه‌هاي پاييني اتمسفر مي توانند ابرهايي كه هم ضخيم و هم چگال هستند را بوجود آورند.

در ابرهاي آلتوستراتوس و کمولونيمبوس، نزولات جوي معمول هستند، آلتوكمولوس، استراتوس يا کمولوس و استراتوكومولوس تحت شرايط خاص مي‌توانند باران توليد كنند. سيروس، سروستراتوس و سيروكمولوس ممكن است برف توليد كنند. ابرهاي استراتوس ممكن است نم نم باران توليد كنند، در حاليكه كومولوس معمولاً بارش بوجود مي‌آورد. ابرهاي كومولونيمبوس معمولاً همراه بارش باران، باران معمولي، برف، تگرگ و اغلب با رعد و برق و يا حتي تندباد هستند. آلتوستراتوس يا نيمبواستراتوس معمولاً باران يكنواختي توليد مي كنند.

روش :

1 – به دانش آموزان تقسيمات جو را نشان دهيد. از دياگرام زير استفاده كنيد. از دانش آموزان بپرسيد اغلب آب و هوا در كجا اتفاق مي‌افتد؟ در تروپوسفر، زيرا بر هم كنش آب و خشكي در حين چرخة آب، اين لايه را به سيستم متحرك و فعالي تبديل كرده است.

2 – در اين آزمايش دانش آموزان ابرها را با استفاده از تصاوير ضميمه تقسيم بندي ميكنند.

ممكن است دانش آموزان بخواهند اول به بيرون از كلاس بروند و ابرهايي را كه مي‌بينند طبقه

بندي كنند. دانش آموزان بايد عكس را ببرند و بيرون بياورند و سپس آنها را براساس آنچه فكر

ميكنند برچسب بزنند و بعد آنها را براساس ارتفاع تشكيل بچينند.

3 – تعاريف زير مي تواند در توضيح خصوصيات ابرها به شما كمك كند. استراتوس لايه اي و يا پتو مانند است. كومولوس داراي كفي صاف و پخ، حجم تپه مانند و گرد است. سيروس مو مانند و رشته اي است. نيمبوس به معني ابرهاي باران زاي تيره است و آلتوله به معني ابرهاي مرتفع است.

خانوادة الف: ابرهاي مرتفع (كمترين سطح متوسط آن 20000 پا)‌

1 – سيروس          2 – سيروکمولوس  3 – سيرواستراتوس

خانوادة ب: ابرهاي متوسط ارتفاع         (بالاترين سطح متوسط 20000 پا و كمترين سطح متوسط 6500 پا)

4 – آلتوکمولوس     5 – آلتواستراتوس

خانوادة ج: ابرهاي كم ارتفاع (بالاترين سطح متوسط × 6500 پا و پايين ترين سطح متوسط آن

نزديك به سطح زمين)

6 – استراتوکمولوس                  7 – استراتوس        8 – نيمبواستراتوس

خانوادة د: ابرهاي با توسعه قائم (بالاترين سطح متوسط مانند سيروس و پايين ترين سطح متوسط 1600 پا)

9 – كومولوس                  10 – کمولونيمبوس.

4 – اگر به اينترنت دسترسي داريد، سايت زير را نگاه كنيد. در اين سايت دانش آموزان مي‌توانند انواع ديگري از ابر را ببينند. مي‌توانيد به راحتي اين ابرها را به آزمايش اضافه كنيد.

http://www.australiansevereweather.com/

5 – پاسخ ها:

1 – كومولوس 2 – استراتوس؛ استراتوکمولوس 3 – استراتوكومولوس 4 – استراتوس، كومولوس  5 – كومولونيمبوس       6 – كومولونيمبوس          7 – كومولوس        8 – سيروس، سيرواستراتوس    9 – آلتوكومولوس         10 – آلتواستراتوس          11 – استراتوس 13 – نيمبو استراتوس