توپوگرافي يك ناحيه ميتواند بر روي آب و هوا و اقليم تأثير بگذارد.
توپوگرافي، همان پستي و بلندي هاي يك ناحيه است. اگر ناحيه اي نزديك به
آب باشد، تمايل به داشتن اقليم هاي ملايم تر دارد. نواحي كوهستاني
تمايل به داشتن آب و هواي گسترده دارند زيرا، كوه ها مانند سدهايي
مانند حركت هوا و رطوبت عمل ميكنند. يك طرف كوه ميتواند خشك باشد در
حاليكه طرف ديگر پراز گياه و سبزه باشد. كوه ها ميتوانند باعث ايجاد
سدهاي فيزيكي در مقابل ابر باراني هاي شوند. در اين آزمايش دانش آموزان
ارتباط بين يك كوه با ابرهاي بارانزا را آموزش خواهند ديد و ميفهمند
چرا يك طرف كوه آب، رطوبت و گياه بسيار بيشتري از طرف ديگر دارند.
روش
:
1
– به هر گروه يك ماهي تابة مغزي يا تختة سبزي خرد كني و گل بدهيد. به
دانش آموزان آموزش دهيد. منظرة يك كوه را بسازند. ممكن است بخواهيد از
شاخه هاي كوچك به عنوان درخت استفاده كنيد. ورقة آلمينيوم نيز مي تواند
براي ساختن درياچه استفاده كنيد.
2
– به هر گروه يك اسفنج بدهيد. اسفنج را نمناك كنيد، دانش آموزان
ميبايست فرص كنند كه اسفنج يك ابر پر از باران و آماده براي ريختن
باران يا برف است. دانش آموزان دوست دارند كه شسته شدن كوه توسط آب را
ببينند. اجازه دهيد هر بچه يك ابر باراني داشته باشند.
3
– توضيح دهيد كه يك ابر هنگاميكه رطوبت دارد، سنگين است و هنگاميكه به
كوه ميرسد، بسيار سنگين تر ميشود. باد، ابرها را به بالا ميرانند و
در ارتفاعات سرد ميشوند. در آن قسمت نميتوانند سبك تر شوند و
نميتوانند از كوه گذر كنند. در اين زمان آب بسيار كمي براي طرف ديگر
كوه باقي ميماند، اگر كوه به اندازه كافي بلند باشد، طرف ديگر يك
بيابان بوجود ميآيد. در كشور مثالهاي زيادي از اين پديده بخصوص در
سواحل شمال و جنوب كه كوه ها بلند هستند، وجود دارد. رشته كوه البرز
مانند سدي براي تهران و سمنان عمل ميكند و رشته كوه زاگرس نيز از عبور
ابرهاي آوره از سمت خليج فارس جلوگيري ميكند. بنابراين قسمت هاي مركزي
ايران (اصفهان، يزد، خراسان) خشك تر هستند.
4-
اگر نقشه پستي و بلندي منطقه خود را داشته باشيد، دوست داريد كه دنبال
ساير نواحي كه شبيه منطقة شما هستند، بگرديد. به دانش آموزان اجازه
دهيد با اسفنج و كوه آزمايش كنند.
