زمين
ساخت ورقه اي – زمين ساخت ورقه اي
"" 1 ""
قبل
از آزمايش
اهداف:
-
بررسي حركات بخش خارجي زمين
-
معرفي زمين ساخت ورقهاي
لغات:
-
قاره
-
پوسته
-
حركت
-
زمين ساخت ورقه اي
مواد:
-
كاربرگ
-
ماژيك
- كره
جغرافيايي
-
قيچي
زمينه:
فهم رفتار و حركت خارجي ترين لانه هاي زمين فرايند علمي خيلي سختي
ميباشد. تئوري زمين ساخت ورقه اي بهترين توضيح متداول و مدل كاري
ميباشد. تئوري زمين ساخت ورقهاي به كندي و به طور پيشروندهاي در سال
هاي S
1960 گسترش يافته است. تنها تئوري ميباشد كه به درستي كل جهان را به
عنوان آزمايشش دارا ميباشد
برطبق اين نظريه، پوسته و گوشته بالايي زمين به ورقه هاي متحركي به نام
سنگ كركه شكسته شده اند. زمين دو نوع پوسته دارد. پوسته قاره اي در زير
بيشتر سطح خشكي زمين قرار دارد. كف اقيانوسها توسط پوسته اقيانوس در زير
قرار گرفته اند. اين مواد تركيبات متفاوتي دارند. پوسته قاره اي سبكتر به
گرانيت شبيه تر و پوسته اقيانوسي سنگين تر و شبيه بازالت، سنگ آذرين ديگر
ميباشد. پوسته قارهاي و اقيانوس مي”وانند بخشي از يك ورقه يكسان
باشند. براي مثال، ورقه آمريكايي شمالي در هسته خود پوسته قاره اي دارد
(اساساً نواحي خشكي آمريكاي شمالي) كه در بشتر طرف ها توسط پوسته
اقيانوسي احاطه شده است. يك قاره از لحاظ جغرافيايي با يك ورقه مساوي
نميباشد
ورقات سنگ كره، سنگهاي جامد يا سفتي هستند. چندين ورقه بزرگ وجود دارد،
كه هركدام شامل هر دو بخش قارهاي و اقيانوسي مي باشند. يك دو جين يا
ورقه هاي كوچكتر بيشتري وجود دارد. ضخامت ورقه ها حدود 80 كيلومتر (50
مايل) ميباشد
روش
ها:
1 –
عبارت زمين ساخت ورقه اي را براي كلاس معرفي كنيد. توضيح دهيد كه آن حركت
بخش خارجي تر زمين (پوسته و گوشته بالايي) را تشريح ميكند. پوسته زمين
را با استفاده از يك كره يا يك پرتقال (پوست پرتقال پوسته و ميوه داخل آن
بقيه زمين ميباشد) تشريح كنيد.
2 –
يك كره به دانش آموزان نشان بدهيد. قاره هاي سطح زمين را متذكر شويد.
توضيح دهيد كه دانشمندان مداركي دارند كه قاره ها در فواصل بزرگ در طي
تاريخ زمين حركت كردهاند، از دانش آموزان اين سوال را بپرسيد: اگر يك
قاره شكسته و به جاي ديگر حركت كند، آيا ورقه ها مشابه يكي ديگر خواهند
بود و با هم منطبق ميگردند. آنها ممكن است جواب دهند. بله يا خير. هر دو
جواب در واقع صحيح ميباشد، گاهي اوقات قاره هاي مشابه هنوز با هم منطبق
ميشوند. براي مثال آمريكاي جنوبي و آفريقا. در موارد ديگر نظير اروپا،
گرين لند، و آمريكاي شمالي، انطباق خيلي مبهم ميباشد.
3 –
براي درك زمين ساخت ورقهاي، دانش آموزان بايد با كره آشنا باشند.
قارهها و اقيانوس ها را با تكرار نام قاره ها در كلاس متذكر شويد. توضيح
دهيد كه قاره ها صرفاً پوستهاي هستند كه در بالاي سطح دريا قرار
گرفتهاند. و اينكه سطح جامد زمين در زير سطح دريا نيز پوسته ميباشد. به
كلاس بگوئيد كه پوسته به تكه هايي كه «ورقه» ناميده مي شوند، شكسته شده
است. قاره ها بخش هاي در معرض ديد ورقه هاي زمين ميباشند. بنابراين
تعدادي از قاره ها ممكن است از بخش هاي در معرض بيشتري نسبت به يك ورقه
تشكيل شده باشند. بنابراين «قاره» با يك ورقه مساوي نيست. اين ممكن است
يك نكته گيج كننده براي بزرگسالان و كودكان باشد.
4
– از دانش آموزان بخواهيد كاربرگ را كامل كنند. به آنها آموزش دهيد كه
moppy
و moppa،
قاره ها و اقيانوس ها را رنگ آميزي كنند. وقتي رنگ آميزي آنها تمام شد،
بايد moppy
و moppa
را ببرند و دوباره آنها با هم ديگر منطبق كنند. شما ميتوانيد داستاني در
مورد بودن با هم
moppy
و
moppa
روي يك قارة سوار روي يك ورقه بسازيد
ورقه از هم جدا شد زماني كه آنها با هم دعوا كردند. حالا
moppy
و moppa
ميخواهند كه دو ورقه دوباره به هم متصل شود
5 – از دانش
آموزان بخواهيد كه انطباق لبههاي ورقه ها را مشاهده كنند. مطمئن شويد كه
آنها ميبينند كه فقط يك بخش از ورقه وجود دارد كه
moppy
و moppa
ميتوانند همديگر را ملاقات كنند.(قاره)
