زمین
ساخت ورقه ای - حوادث طبیعی و مخاطرات زمین
"" 6 ""
قبل از
آزمايشگاه
اهداف:
مقايسه خطرات آتشفشان و
زلزله
كشف اينكه برخي از
آتشفشانها خطرناكتر از بقيه هستند.
لغات:
خاكستر
گدازه
گلهاي لغزنده
غليظ
خطرات آتشفشاني
مواد:
اسلايدهاي آتشفشان
موضوع:
زلزلهها و
آتشفشانها فقط براي انسانها و ساختمانها مضر نيستند بلكه موجب تخريب محيط
و حيات وحش ميشوند. زلزله با لرزش، تسونامي و وزمین
لغزش خرابي به بار ميآورند و آتشفشان
ها با جريانهاي
خاكستر، خروج گازها، جريانهاي گل، جريانهاي گدازه، و زمين لغزش موجب
ويراني ميشوند. زلزلهها همراه با خطرات آتشفشاني هستند به خصوص كه گاهي
نشانه فوران هستند به هر صورت زلزلهها بدون آتشفشان هم موجب ويراني
ميشوند.
زلزله امواج لرزهاي را
توليد ميكند كه ميتواند انرژي بزرگي را آزاد كند. اما اگر زلزله در
جايي رخ دهد كه فاقد جمعيت انساني باشد براي انسان مصيبت محسوب نميشود.
خرابي آتشفشان به دليل
فوران
است. انواع فوران مهم است براي نمونه فوران آرام گدازه فرصت كافي براي
تخليه مردم از منطقه را ميدهد. فورانهاي شديد كه بدون هيچ اخطاري
رخ ميدهند گاهي اوقات اجتناب ناپذيرند. بيشتر مردم باور ندارند كه
آتشفشانها موجب خرابي زيادي ميشوند و از نقل مكان اجتناب ميكنند.
آتشفشانها به طرق مختلف
فوران ميكنند. فوران به تركيب و ضخامت گدازه خروجي، مقدار گاز در ماگماي
والد و قدرت فوران دارد.
روش:
1- با كلاس مرور
كنيد كه زلزلهها و آتشفشانها خطرناكند توضيح دهيد كه هر سال، آنها نه
تنها موجب خسارت انسانها ميشوند. بلكه به همان نسبت موجب خرابي محيط
زيست و حيات وحش ميشوند. زلزله موجب ويراني ساختارهايي ميشود كه در
برابر لرزش
مقاوم نيستند انفجارهاي آتشفشان و جريانهاي آرام گدازه به يك اندازه
خطرناكند. توضيح دهيد كه اين بخش بر خطرات آتشفشان تاكيد دارد. به
دانشآموزان يادآوري كنيد كه پس از هر فوران با گذشت زمان زندگي به حالت
قبلي بازخواهد گشت.
2- اسلايدهايي از نتايج فوران كوه سنت هلن در 1980 و ديگر بلاياي
آتشفشاني را در كلاس نشان دهيد. بقيه اسلايدها درمورد انواع مختلف
خطرات، از جريانهاي گدازه
تا فورانهاي شديد كه موجب خروج مقادير عظيمي خاكستر از آتشفشان ميشود را
نمايش ميدهند.
3- تصوير زير را به
دانشآموزان نشان دهيد و يا آن را روي تخته بكشيد. مطمئن شويد كه
دانشآموزان متوجه شدهاند كه آب (حاصل از ذوب برف) با خاكستر به صورت
جريان گلي مخلوط شده. به دانشآموزان بگوييد كه شكل يك آتشفشان مشخص
كننده حركت سريع يا كند جريان گلي است. اگر دامنههاي آتشفشان پرشيب
باشند. جريان گلي سريعتر حركت خواهد كرد، دانشآموزان در آزمايش ياد
خواهند گرفت كه مواد غليظتر (ضخيمتر) سريعتر حركت ميكنند.
