زمین
ساخت ورقه ای - حوادث طبیعی و مخاطرات زمین
"" 4 ""
قبل از آزمايش
اهداف:
بررسي خطرات همراه با
آتشفشانها
بحث دربارة خطرات همراه
با آتشفشانها
لغات:
ريزش خاكستر
زلزله
فوران
خطر
جريان گدازه
بمبهاي آتشفشاني
مواد:
هيچ
موضوع:
آتشفشانها ـ مجرايي
براي خروج سنگهاي
مذاب به سطح زمين هستند. وقتي كه فشار زياد ميشود. فوران اتفاق ميافتد.
گازها و سنگ از محل شكاف به بيرون پرتاب ميشوند و گدازه از دامنههاي
كوه به سمت پايين سرازير ميشود. امكان دارد فورانها موجب تندباد جانبي، جريانهاي گدازه، جريانهاي خاكستر داغ، گلهاي لغزنده، بهمن و سيلابها و
خاكسترهاي ريزشي شوند. آتش فشانهايي شناخته شدهاند
که خروج انفجاري
هواي داغ از آنها جنگلي را در وسعت زياد نابود كرده است يك آتشفشان
انفجاري ميتواند موجب تسونامي، طوفان، زلزله، جريانهاي گل و ريزش سنگ
شود.
خطرات زيادي همراه با فورانهاي آتشفشاني هستند. كه شامل، گدازه، گاز،
جريانهاي خاكستر داغ، گلهاي لغزنده، زمين لغزشها زلزله هستند. وقتي
لاوا (سنگ مذاب) بيرون ميريزد، مايع غليظ داغ و ضخيم به سمت پايين جريان
مييابد. گدازه بسيار داغ است براي همين هرچه كه در مسيرش باشد را يا
ميسوزاند يا ذوب ميكند، گازهايي مثل
CO2
(دي اكسيد كربن)،
CO
(مونوكسيد كربن) و SO2
(دي اكسيد سولفور)
از آتشفشان خارج ميشوند.
ممكن است درهها با ضخامت زيادي از گازهاي سمي شوند و تمام حيات ناحيه از
بين برود.
زمين لغزش نتيجة حركت
مواد سست
روي دامنه آتشفشان هستند. وقتي كه سنگهاي ناپايدار در اثر فوران بلرزند
يا وقتي كه با آب يا برف مخلوط شوند. تخته ضخيمي را درست ميكنند كه از
دامنههاي آتشفشان سرازير ميشود. در اثر حركت رو به بالاي ماگما
در داخل آتشفشان و آزاد شدن انرژي انفجاري در هنگام فوران زلزله به وقوع
ميپيوندد. زلزلههاي همراه با آتشفشان معمولاً كوچك بوده و به طور كلي
خرابي خيلي كمي را به بار ميآورند.
بعضي آتشفشانها انفجاري
هستند و بدون هيچ اخطاري مردم و ديگر حيوانات زنده را ميكشند.
سه مثال اخير از آنها كوه
پيناتوبو در فيليپين، كوه سنت هلن در واشنگتن غربي و نوادودل
رويز در كلمبياست.
بعضي آتشفشانها مثل
كيلويا در هاوايي و اتنا در ايتاليا معمولاً فورانهاي سريعي دارند و
جريانهاي گدازه
را به بيرون ميريزند.
اهداف: 1- ليستي از خطرات
آتشفشاني زير تهيه كند و از دانش آموزان بخواهيد كه درباره اثر هركدام از
آنها بر افراد يا خانهها بحث كنند. خطرات و تعدادي از خرابيهايي كه
ايجاد ميكنند در زير ليست شدهاند.
الف. گدازه داغ ـ گرماي
آن فلز را ذوب و ساختارهاي چوبي را ميسوزاند.
ب. انفجارهاي شديد ـ
خاكستر حاصل از آن نواحي
اطراف را تا شعاع مايلها ممكن است بسوزاند.
ج. انفجارهاي شديد ـ
خاكستر و گلهاي لغزنده آن اشيا و زندگي را در اطراف آتشفشان نابود
ميكنند.
د. گازها ميتوانند خفگي
ايجاد كنند.
هـ. زلزله ـ ممكن است
موجب حركت زمين لغزش شوند.
ي. زمين لغزش ـ خانهها
را ويران يا دفن ميكند و مردم را غرق ميكند.
2- اغلب اوقات
دانشآموزان بايد جواب دهند كه اگر آنها نزديك به آتشفشان باشند مردم يا
خانههايشان شديداً از بين خواهند رفت.
